Veel oudere Nederlandse woningen, vooral van vóór 1920, hebben geen spouwmuur. De buitengevel bestaat uit slechts één laag baksteen. Dit wordt een enkelsteens muur genoemd.
Het gevolg? Koude muren in de winter, warmte die snel verloren gaat en hogere energiekosten. Daarnaast voelt zo’n muur vaak klam aan en kan er sneller condens ontstaan.
Een enkelsteens muur isoleren is daarom een logische stap als je het comfort wilt verhogen én het energielabel van je woning wilt verbeteren. Maar wat zijn de mogelijkheden? En waar moet je op letten bij vocht en condens?
Wat is een enkelsteens muur?
Een enkelsteens muur bestaat uit één massieve laag baksteen, meestal ongeveer 10 tot 12 centimeter dik.
Kenmerken van een enkelsteens muur zijn:
-
Geen luchtspouw
-
Geen bestaande isolatie
-
Direct contact tussen binnen- en buitenzijde
Dit type constructie komt veel voor bij vooroorlogse woningen in Nederland. Omdat er geen spouw aanwezig is, kun je de muur niet eenvoudig na-isoleren met spouwmuurisolatie. De oplossing zit dan aan de binnenkant of aan de buitenzijde van de gevel.
Waarom een enkelsteens muur isoleren?
Een enkelsteens muur isoleren levert meerdere voordelen op.
Lagere energiekosten
Een ongeïsoleerde buitenmuur verliest veel warmte. Door de buitenmuur te isoleren, daalt het warmteverlies en hoeft je verwarming minder hard te werken.
Meer wooncomfort
Koude muren zorgen voor:
-
Koudeval langs de wand
-
Tochtgevoel
-
Temperatuurverschillen in de ruimte
Na isolatie voelt de wand warmer aan en blijft de binnentemperatuur stabieler.
Minder koudebruggen
Bij een ongeïsoleerde muur ontstaat een sterke thermische brug tussen binnen en buiten. Door de muur te isoleren verminder je deze koudebrug.
Energielabel verbeteren
Muurisolatie is een van de maatregelen die meetelt voor een beter energielabel. Zeker bij oudere woningen kan dit een groot verschil maken.
Welke isolatiemogelijkheden zijn er?
Wanneer je een enkelsteens muur wilt isoleren, heb je in de praktijk twee hoofdopties:
-
Binnenmuurisolatie (aan de binnenzijde)
-
Buitenmuurisolatie (aan de buitenzijde)
1. Binnenmuurisolatie (voorzetwand)
Bij binnenmuur isoleren plaats je een voorzetwand tegen de bestaande muur. De opbouw ziet er meestal zo uit:
-
Metal stud of houten frame
-
Isolatiemateriaal tussen de regels
-
Dampremmende folie aan de warme zijde
-
Afwerking met gipsplaten
De voordelen van een voorzetwand zijn:
-
Relatief goedkoper
-
Geschikt voor renovatie
-
Zelf uit te voeren
Een voorzetwand heeft ook nadelen, dat zijn:
-
Ruimteverlies (enkele centimeters per wand)
-
Groter risico op condens bij verkeerde opbouw
-
Aansluitingen bij vloer en plafond moeten zorgvuldig worden afgewerkt
Voor een enkelsteens muur isoleren binnenkant is vochtbeheersing cruciaal. Een dampremmende folie en luchtdichte afwerking zijn hierbij van belang.
2. Buitenmuurisolatie (gevelisolatie)
Bij buitenmuur isoleren wordt isolatie aan de buitenzijde van de gevel aangebracht. Vaak gebeurt dit met een ETICS-systeem:
-
Isolatieplaten tegen de gevel
-
Wapeningslaag
-
Afwerking met sierpleister of steenstrips
De voordelen van gevelisolatie zijn:
-
Beste thermische oplossing
-
Geen ruimteverlies binnen
-
Minder risico op condensatie
-
Volledige thermische schil wordt verbeterd
De nadelen van gevelisolatie zijn:
-
Hogere kosten
-
Mogelijk vergunning nodig
-
Uiterlijk van de gevel verandert
Technisch gezien is buitenmuurisolatie de meest veilige manier om een enkelsteens muur te isoleren, omdat de oorspronkelijke muur warm blijft.
Vocht en condens: waar moet je op letten?
Dit is een van de belangrijkste aandachtspunten bij binnenmuur isoleren.
Wanneer je aan de binnenzijde isoleert, wordt de bestaande muur kouder dan voorheen. Het dauwpunt verschuift naar binnen in de constructie.
Zonder goede opbouw kan dit leiden tot:
-
Condensvorming in de isolatie
-
Schimmel
-
Houtrot bij houten regels
Goede ventilatie is onmisbaar, zeker in luchtdicht gerenoveerde woningen. Belangrijke aandachtspunten zijn:
-
Dampremmende folie altijd aan de warme zijde
-
Naden luchtdicht afwerken met tape
-
Koudebruggen bij vloer en plafond vermijden
-
Ventilatie in de woning behouden
Welke isolatiematerialen zijn geschikt?
De keuze van het isolatiemateriaal hangt af van de beschikbare ruimte, gewenste Rc-waarde en vochtstrategie.
PIR-platen
-
Hoge isolatiewaarde per centimeter
-
Geschikt bij beperkte ruimte
-
Relatief dampdicht
PIR is ideaal wanneer je weinig ruimte wilt verliezen bij binnenmuurisolatie.
Glaswol of steenwol
-
Betaalbaar
-
Goede thermische en akoestische prestaties
-
Geschikt voor geluidsisolatie van een muur
Wanneer naast thermische isolatie ook geluidsisolatie van de muur gewenst is, is minerale wol een goede keuze.
Houtvezelisolatie
-
Dampopen
-
Vochtregulerend
-
Goede faseverschuiving in de zomer
Houtvezel wordt vaak gekozen in monumentale of ademende constructies.
Is er subsidie voor het isoleren van een enkelsteens muur?
In veel gevallen kom je in aanmerking voor de ISDE-subsidie. Er zijn wel voorwaarden gebonden aan de ISDE isolatie, zoals:
-
Minimale oppervlakte-eis (m²)
-
Voldoen aan minimale isolatiewaarde
-
Uitvoering door een erkend bedrijf
De subsidie wordt interessanter wanneer je meerdere isolatiemaatregelen combineert, zoals vloerisolatie of dakisolatie. Lees meer over ISDE subsidie.
Veelgemaakte fouten bij het isoleren van een enkelsteens muur
Bij een enkelsteens muur isoleren gaat het vaak mis op details. Veelvoorkomende fouten die wij in de praktijk zien zijn:
-
Geen dampremmende folie gebruiken
-
Folie aan de verkeerde zijde plaatsen
-
Slechte luchtdichting
-
Koudebruggen bij vloer- en plafondaansluitingen
-
Ventilatieopeningen afsluiten
Juist bij het isoleren van je binnenmuur kunnen deze fouten leiden tot vochtproblemen.
Materialen voor muurisolatie bij Isolatie Online
Bij Isolatie Online vind je alles voor het isoleren van een enkelsteens muur:
-
PIR-platen voor slanke opbouw
-
Glaswol en steenwol
-
Dampremmende folie
-
Metal stud profielen
-
Gipsplaten voor afwerking
Of je nu een binnenmuur wilt isoleren of kiest voor een complete buitengevelisolatie, wij helpen je bij het kiezen van de juiste materialen voor jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik een koude enkelsteens muur isoleren?
Dat kan aan de binnenzijde met een voorzetwand of aan de buitenzijde met gevelisolatie. Buitenmuurisolatie is technisch het meest veilig, maar binnenisolatie is vaak praktischer bij renovatie.
Kan ik een enkelsteens muur zonder spouw isoleren?
Omdat er geen spouw aanwezig is, kies je voor binnenmuurisolatie of buitenmuurisolatie. Spouwmuurisolatie is bij een enkelsteens muur niet mogelijk.
